Rękojmia czy gwarancja- z jakich uprawnień może korzystać kupujący

Wiele osób ma problem w rozróżnieniu pojęcia rękojmi i gwarancji. Choć na pierwszy rzut oka mogą wydawać się tożsame, są to jednak dwa zupełnie inne zagadnienia.

Rękojmia

Podstawę dochodzenia praw z tytułu rękojmi stanowi przepis art. 556 kodeksu cywilnego, w którym zostało określone, że sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną. Kupującemu, który chce skorzystać z rękojmi przysługuje szereg uprawnień, które również określa ustawa.

Czego można żądać z tytułu rękojmi?

            Pierwszym przysługującym kupującemu uprawnieniem jest złożenie oświadczenia o  obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy. Jednak sprzedawca może działaniu kupującego zapobiec, jeżeli niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Natomiast, jeśli rzecz była już wymieniona lub naprawiana przez sprzedawcę albo nie uczynił on zadość obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady, wtedy ograniczenie to nie ma zastosowania.

Dodatkowo warto pamiętać, że jeżeli z powodu wady fizycznej lub wady prawnej rzeczy sprzedanej kupujący złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny, może on żądać naprawienia szkody, którą poniósł przez to, że zawarł umowę, nie wiedząc o istnieniu wady, choćby szkoda była następstwem okoliczności, za które sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności, a w szczególności może żądać zwrotu kosztów zawarcia umowy, kosztów odebrania, przewozu, przechowania i ubezpieczenia rzeczy oraz zwrotu dokonanych nakładów w takim zakresie, w jakim nie odniósł korzyści z tych nakładów.

            Po drugie, kupujący może żądać wymiany rzeczy na wolną od wad albo usunięcia wady. W tym przypadku również istnieje jednak ograniczenie. Sprzedawca może odmówić spełnienia żądania kupującego, jeżeli doprowadzenie do zgodności z umową rzeczy wadliwej w sposób wybrany przez kupującego jest niemożliwe albo w porównaniu z drugim możliwym sposobem doprowadzenia do zgodności z umową wymagałoby nadmiernych kosztów.

             Po trzecie, jeśli rzecz wadliwa została zamontowana, kupujący może żądać od sprzedawcy demontażu i ponownego zamontowania po dokonaniu wymiany na wolną od wad lub usunięciu wady. Jednak należy pamiętać, że jeśli koszt tych czynności przewyższa cenę rzeczy sprzedanej, wtedy sprzedawca może odmówić demontażu i ponownego zamontowania.

Ważne terminy

            Chcąc skorzystać z uprawnień przysługujących z tytułu rękojmi należy pamiętać o obowiązujących terminach.

Sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi, jeżeli wada fizyczna zostanie stwierdzona:

– przed upływem dwóch lat w przypadku rzeczy ruchomych od dnia wydania rzeczy kupującemu.

– przed upływem pięciu lat w przypadku nieruchomości od dnia wydania rzeczy kupującemu.

Warto zaznaczyć, iż roszczenie o usunięcie wady lub wymianę rzeczy sprzedanej na wolną od wad przedawnia się z upływem roku, licząc od dnia stwierdzenia wady.

            Dla skorzystania z uprawnień wynikających z rękojmi, w niektórych sytuacjach będzie miało znaczenie, czy kupującym jest konsument, czy też przedsiębiorca.

Gwarancja

            W przeciwieństwie do rękojmi, która została dość dokładnie uregulowana w kodeksie cywilnym, gwarancja jest dobrowolną umową między dwiema stronami, uzależnioną od wydania dokumentu gwarancyjnego. Podmiotem odpowiedzialnym z tytułu gwarancji jest gwarant, którym może być np. producent lub dystrybutor. Co ważne, jeżeli w gwarancji inaczej nie zastrzeżono, odpowiedzialność z tytułu gwarancji obejmuje tylko wady powstałe z przyczyn tkwiących w sprzedanej rzeczy.

Wskazuje się, iż wada rzeczy uzasadniająca gwarancję, o jakiej mowa w art. 577 § 1 kodeksu cywilnego, dotyczy tylko cech użytkowych rzeczy, a nie także jej wartości czy też estetyki.

Czego można żądać z tytułu gwarancji

            Kodeks cywilny nie określa w sposób wyczerpujący uprawnień kupującego z tytułu gwarancji. Przepis art. 577 kodeksu cywilnego wskazuje jedynie, że obowiązki gwaranta mogą w szczególności polegać na zwrocie zapłaconej ceny, wymianie rzeczy bądź jej naprawie oraz zapewnieniu innych usług. Jeżeli została udzielona gwarancja co do jakości rzeczy sprzedanej, poczytuje się w razie wątpliwości, że gwarant jest obowiązany do usunięcia wady fizycznej rzeczy lub do dostarczenia rzeczy wolnej od wad, o ile wady te ujawnią się w ciągu terminu określonego w oświadczeniu gwarancyjnym.

Jednakże czynności reklamacyjne z tytułu gwarancji ograniczają się do tych wymienionych w dokumencie gwarancyjnym.

Ważne terminy

      Termin gwarancji określa gwarant. Natomiast, jeżeli nie zastrzeżono innego terminu, termin gwarancji wynosi dwa lata licząc od dnia, kiedy rzecz została kupującemu wydana.

Warto wiedzieć

            Wybór, z jakiego tytułu będzie dochodzić swoich roszczeń kupujący należy wyłącznie do niego.

Z kodeksu cywilnego wprost wynika, że kupujący może wykonywać uprawnienia z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy niezależnie od uprawnień wynikających z gwarancji, a wykonanie uprawnień z gwarancji nie wpływa na odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi. Co więcej, w razie wykonywania przez kupującego uprawnień z gwarancji bieg terminu do wykonania uprawnień z tytułu rękojmi ulega zawieszeniu z dniem zawiadomienia sprzedawcy o wadzie.

              Podsumowując, należy podkreślić, że to po stronie kupującego leży prawo podejmowania decyzji, z jakiego tytułu będzie dochodził swoich uprawnień. Warto za każdym razem porównać warunki gwarancji i rękojmi, pamiętając, że skorzystanie z gwarancji nie powoduje utraty uprawnienia do dochodzenia tego roszczenia z rękojmi.